Tien Stephen King verfilmingen die het kijken waard zijn

Geplaatst: door Tom van Steensel

In 1976 werd Stephen Kings debuutroman Carrie twee jaar na verschijning naar het witte doek vertaald. Bijna veertig jaar later lijkt de cirkel rond met een nieuwe adaptatie en zetten we tien van zijn inmiddels talloze boekverfilmingen op een rij. Eentje per regisseur om te voorkomen dat Frank Darabont en Rob Reiner het halve lijstje in beslag nemen. En zelfs met die regel intact helaas geen plek voor meesterwerken als The Running Man en Maximum Overdrive....

10 - Children of the Corn (1984)

De plot?
Burt (Peter Horton) en zijn vriendin Vicky (Linda Hamilton, in het jaar dat ook The Terminator uitkwam) rijden per ongeluk een stervend kind aan. Het jongetje probeerde te ontsnappen uit handen van de jeugdige sekteleider Isaac, die de kinderen van een klein plaatsje in Nebraska zover heeft gekregen om volwassenen te vermoorden als offers aan de mysterieuze ‘He Who Walks Behind The Rows’.

Waarom kijken?
In feite een standaard jaren tachtig horrorslasher, maar terugkijkend met alle slechte King-verfilmingen die nog zouden volgen in het achterhoofd niet eens zo heel slecht. Verlaten spookstadjes vormen altijd goede settings en quotes als “Outlander, we have your woman!” behoren inmiddels tot het horrorlexicon. Met een wat lichtere toon dan het boek was de film de enige King-adaptatie die zowaar een volwaardige franchise opleverde. De tot nu toe zeven sequels hebben naast hier en daar een opvallende naam in de castlist (een jonge Naomi Watts speelt de hoofdrol in deel 4) overigens bar weinig te bieden.

09 - Pet Sematary (1989)

De plot?
Louis Creed (Dale Midkiff) probeert de overleden kat van zijn dochtertje tot leven te wekken door het beest te begraven op een nabijgelegen Indianenkerkhof. Hoewel de kat niet helemaal hetzelfde terugkomt, lijkt zijn plan geslaagd. Reden genoeg dus om hetzelfde trucje nog eens te proberen wanneer zijn zoontje op tragische wijze om het leven komt bij een auto-ongeluk.

Waarom kijken?
King schreef Pet Sematary toen hij in een huis woonde met aan de ene kant een drukke snelweg en aan de andere kant een dierenkerkhof. Het is één van die zeldzame boeken die hij zelf tot script bewerkte. De verfilming is redelijk effectief, ook al is hij te kort om de diepere thema’s van verlies die aanwezig zijn in het boek echt goed uit te werken. Over het vervolg, en sequels waar hij niets mee te maken had in het algemeen, zei King ooit: “They are like walking around with a piece of toiletpaper under your shoe. People go ‘Steve, that was really kind of a piece of shit’ and I’ll say ‘I didn’t even know it got made’.”

08 - Stephen King's It (1990)

De plot?
Een onaardse kracht die soms de vorm aanneemt van een gigantische spin, maar er normaal gesproken uitziet als Tim Curry in clownmake-up heeft het gemunt op de kinderen van het plaatsje Derry. De zeven buitenbeentjes die het monster ooit versloegen moeten als volwassenen weer samenkomen wanneer de kindermoorden opnieuw beginnen.

Waarom kijken?
Jeugdsentiment daargelaten - de eerste helft van de door Tommy Lee Wallace (Halloween III) voor televisie gemaakte miniserie zit prima in elkaar: goede kindacteurs met o.a. een jonge Seth Green en genoeg creepy scènes (“they all float down here”) die je ongetwijfeld nog steeds zijn bijgebleven. Helaas zakt de film wat in wanneer uitsluitend de volwassenen aan bod komen en ook het grote eindgevecht maakt ruim twintig jaar later weinig indruk meer. Hoe de volgende adaptatie – door Jane Eyre-regisseur Cary Fukunaga – het abstracte slotstuk uit het boek naar het witte doek zal vertalen is nog afwachten.

07 - Creepshow (1982)

De plot?
Vijf King-verhalen voor de prijs van één: een vermoorde man komt op vaderdag terug tot leven voor wat wraak, een boer verandert na een meteorietinslag langzaam in een plant, een hoogleraar voert zijn vrouw aan een aapachtig monster (foto boven), een man vermoordt op sadistische wijze zijn overspelige echtgenote en haar minnaar en een zakenman met smetvrees krijgt last van boosaardige kakkerlakken.

Waarom kijken?
Voor Creepshow werkte King samen met mede-horrorlegende George A. Romero (Night of the Living Dead). In het overkoepelende verhaal speelt zijn zoon Joe (inmiddels zelf ook auteur; zijn boek Horns is net verfilmd met Daniel Radcliffe) een door horror geobsedeerd jochie. Ook Leslie Nielsen (The Naked Gun) en King zelf zijn te zien, terwijl de make-up en monstereffecten werden gedaan door Romero’s vaste klant Tom Savini. King en Romero waren ook betrokken bij de eerste sequel en als je daarna geen genoeg hebt van anthologieën is Cat’s Eye met Drew Barrymore (Firestarter) altijd nog een optie.

06 - Salem's Lot (1979)

De plot?
Ben Mears (David Soul) keert terug naar zijn geboorteplaats om daar een boek te schrijven over een vermeend spookhuis waar hij ooit een jeugdtrauma opliep. Ondertussen wordt de lokale bevolking opgeslokt door een ware vampierplaag, iets waar de nieuwe eigenaar van het huis (James Mason) en zijn mysterieuze zakenpartner (Reggie Nalder) mogelijk meer vanaf weten.

Waarom kijken?
Salem’s Lot was bedoeld als bioscoopfilm, maar werd een door Tobe Hooper (The Texas Chain Saw Massacre) gemaakte miniserie. Die aanpassing kwam de film misschien zelfs ten goede: Hooper moest nu meer leunen op sfeer dan op bloed en de speelduur van drie uur gaf hem voldoende tijd om de spanning op te bouwen. Sommige bewegingen van de vampiers werden gefilmd door middel van “reverse motion” om ze zo extra macaber te maken. De serie kreeg in 1987 nog een soort van sequel met Return to Salem’s Lot en in 2004 volgde een nieuwe tv-remake met Rob Lowe en Rutger Hauer.

05 - The Dead Zone (1983)

De plot?
Johnny Smith (Christopher Walken) wordt na vijf jaar wakker uit een coma en blijkt een voorspellende gave te hebben gekregen. Hij helpt een plaatselijke sheriff (Tom Skerritt) met het vangen van een moordenaar, maar komt dan op het spoor van een ambitieuze politicus (Martin Sheen, ver voor zijn rol in The West Wing) die er volgens hem voor zal zorgen dat de wereld vergaat.

Waarom kijken?
Stephen King, Christopher Walken en David Cronenberg. Die bizarre combinatie zou eigenlijk al genoeg moeten zijn om je over de streep te trekken. Mensen die hopen op hetzelfde soort misselijkmakende beelden die het vroege werk van Cronenberg kenmerken zullen echter worden teleurgesteld: de film is meer een psychologisch drama waarin Walken zijn bovennatuurlijke kracht probeert te accepteren. The Dead Zone kreeg in 2002 nog een uiteindelijk zes seizoenen tellende televisieserie met Anthony Michael Hall, die in een aflevering ook herenigd werd met Breakfast Club-actrice Ally Sheedy.

04 - The Green Mile (1999)

De plot?
Louisiana, 1935. Paul Edgecomb (Tom Hanks) is een bewaker bij een dodencel waar hij en zijn collega’s op een dag te maken krijgen met de reusachtige John Coffey (Michael Clarke Duncan) die veroordeeld is voor verkrachting en moord. De zwakzinnige Coffey blijkt echter over genezende gaven te beschikken en Edgecomb begint zich af te vragen of hij dit “wonder van god” wel mag laten sterven.

Waarom kijken?
The Shawshank Redemption eindigt te rooskleurig en The Mist eindigt te zwartgallig, dus wat betreft verfilmingen door Frank Darabont vindt The Green Mile de beste middenweg. Veel personages zijn weliswaar of goed (David Morse, James Cromwell) of slecht (Sam Rockwell, Doug Hutchison), maar toch verandert de film langzaamaan in een meeslepend religieus melodrama. Ondanks de lange speelduur en de beperkte en eentonige hoofdlocatie weet Darabont de film visueel interessant te houden, en Michael Clarke Duncan torent letterlijk en figuurlijk boven de rest van de cast uit.

03 - Carrie (1976)

De plot?
Het onzekere pubermeisje Carrie White (Sissy Spacek) zit thuis opgescheept met haar godvrezende moeder (Piper Laurie) en heeft op school te maken met pesterijen. Een rancuneuze klasgenote (Nancy Allen) en haar vriend (John Travolta) willen haar tijdens het schoolbal voor schut zetten, maar Carrie’s telekinetische krachten zouden die avond wel eens een compleet andere wending kunnen geven.

Waarom kijken?
De technische vaardigheid van Brian De Palma is hier al volop te zien en toch verliest hij de kern van het boek niet uit het oog: ook de verfilming is op de eerste plaats een verhaal over de destructieve relatie tussen moeder en dochter. Daardoor kon Carrie, zelfs als horrorfilm, rekenen op Oscarnominaties voor de perfect gecaste Spacek en Laurie. Naast de tv-remake is er een sequel (over haar vergeten zusje) die zowaar nog een kleine connectie heeft met het origineel. Amy Irving is namelijk terug als Sue Snell, het enige personage die de door Carrie aangerichte ravage aan het einde van de film overleefde.

02 - The Shining (1980)

De plot?
Schrijver Jack Torrance (Jack Nicholson) gaat aan de slag als beheerder van het Overlook Hotel en neemt daar samen met vrouw (Shelley Duvall) en kind zijn intrek. Zoontje Danny heeft een paranormale gave die hem inkijk geeft in de afschuwelijke geschiedenis van het hotel. En die geschiedenis lijkt zich te herhalen wanneer zijn vader onder het motto "all work and no play..." steeds vreemder gedrag vertoont.

Waarom kijken?
The Shining niet op één? THE SHINING NIET OP EEN? Natuurlijk is de film het zoveelste bewijs dat Stanley Kubrick in elk genre een meesterwerk af kan leveren, maar omdat King zich absoluut niet kon vinden in zijn interpretatie zakt hij toch een plekje naar beneden. Desondanks is Kubricks versie inmiddels uitgegroeid tot een essentiele horrorklassieker en is men de tv-remake uit 1997, die King uit onvrede over de film zelf scriptte, inmiddels al lang en breed vergeten. Voor het onlangs verschenen vervolg op het boek, over de inmiddels volwassen Danny Torrance, bestaan nog geen filmplannen.

01 - Stand By Me (1986)

De plot?
Gordie Lachance (Richard Dreyfuss) leest in de krant over het overlijden van een jeugdvriend. Hij denkt daardoor terug aan de zomer van 1959, toen hij (dan gespeeld door Wil Wheaton) samen met Chris (River Phoenix), Vern (Jerry O’Connell) en Teddy (Corey Feldman) op zoek ging naar een vermiste jongen. De wandeltocht om lokale roem te vergaren zou veranderen in een ervaring om nooit te vergeten.

Waarom kijken?
Het is onmogelijk Stand By Me te kijken zonder teruggevoerd te worden naar happier times uit je eigen jeugd: hutten bouwen, slootje springen en – in het geval van King zelf – bloedzuigers uit je ondergoed vandaan halen. Het laatste shot waarin we River Phoenix in het luchtledige zien verdwijnen blijft een kippenvelmomentje. Rob Reiner verfilmde daarna het eveneens zeer geslaagde Misery met Kathy Bates (ook uitstekend in de King-verfilming Dolores Claiborne) in de hoofdrol. En Jerry O’Connell – die de hele film lang fatjokes moest incasseren – zou later trouwen met supermodel Rebecca Romijn.