Terrence Malick: de kluizenaar van Hollywood

Geplaatst: door Max de Waal

  • Geboortedatum30 november 1943
  • GeboorteplaatsOttawa, Illinois, Verenigde Staten
  • Bekende films2013 To the Wonder, 2011 The Tree of Life, 2005 The New World, 1998 The Thin Red Line, 1978 Days of Heaven, 1973 Badlands
  • AwardsGenomineerd voor drie Oscars: Regie voor The Tree of Life (2011) en Regie en Beste Screenplay voor The Thin Red Line (1998). Won de Gouden Beer op het Film Festival van Berlijn voor The Thin Red Line (1998) en won de Palme d’Or op het Film Festival van Cannes voor The Tree of Life (2011).

Een regisseur gehuld in dichte mist. Zelfs in Hollywood waar paparazzi een ware plaag vormen lukt het bijna niemand de man in beeld te krijgen, een gezicht te geven. Hij weigert interviews en de promotie van zijn films op festivals, sterker nog hij komt niet eens opdagen, liet in zijn contract ten tijden van The Thin Red Line opnemen dat er geen recente foto’s van hem mochten worden gepubliceerd, en hij verdween na het maken van zijn tweede grote speelfilm Days of Heaven voor twintig jaar van het toneel.

Met dit woordelijke portret probeert Filmpjekijken een gezicht te geven aan deze lone wolf, deze einzelgänger: Terrence Malick, de kluizenaar van Hollywood.

Malick bracht als kind zijn tijd door in Illinois en Oklahoma. In 1965 behaalde hij, summa cum laude, een Masters degree in filosofie aan Harvard University. Een PhD studie naar Martin Heidegger rondde hij niet af door een conflict met zijn begeleider. Later zou hij nog wel filosofie doceren aan M.I.T. en vertaalde hij alsnog een werk van Heidegger dat de naam: The Essence of Reasons (Vom Wesen des Grundes) kreeg.

In 1969 besloot hij definitief voor film te kiezen en behaalde hij via het American Film Institute Conservatory (AFI) zijn Masters degree in Fine Arts. Zijn Master thesis was de 17 minuten durende korte komedie Lanton Mills. Tevens leerde Malick bij de AFI zijn agent en art director (in 4 van Malick’s films) kennen.

Alvorens hij zijn eerste twee Oscarwaardige films regisseerde, schreef hij het geflopte Pocket Money met niemand minder dan Paul Newman en Lee Marvin. Net als bij Orson Welles slaagde zijn eigen projecten wel. De eerste succesfilm was Badlands (1973) met onder andere Martin Sheen. Sheen zou een levenslange vriend van Malick blijven. Daarna volgde in (1978) het met een Oscar bekroonde Days of Heaven. De film was tevens de opstap naar Hollywood voor hoofdrolspeler Richard Gere.

Na deze twee klappers gebeurde er iets opmerkelijks. Zonder enige aankondiging verdween Malick, voor wat later 20 jaar bleek te zijn, van het toneel. Voor de meeste mensen in Hollywood zou dit het einde betekenen. Maar de kluizenaar zou de kluizenaar niet zijn als hij niet met een klap ineens weer terug zou zijn. Twintig jaar stilte werd doorbroken met een meesterwerk, het voor 7 Oscars genomineerde The Thin Red Line. Naast de lange lijst Oscarnominaties lag een nog langere lijst met sterren. Want zelden telde een film zoveel topacteurs. Clooney, Travolta, Penn en Harrelson, ze waren er allemaal bij.

Na het gigantische resultaat van The Thin Red Line waren de verwachtingen hoog, misschien wel te hoog gespannen voor de volgende film. Dit zou het minder ontvangen The New World worden. Weer een film met grote namen en Hollands Glorie in de vorm van Yorick van Wageningen. Er viel wederom een stilte, maar in 2011 was Malick er ineens weer. Door sommige toen misschien al afgeschreven of vergeten, maar de kluizenaar maakte opnieuw een comeback.

Dit keer één waarbij ook het grote publiek bereikt werd. Door het winnen van de Gouden Palm in Cannes kreeg zijn film met topacteurs Brad Pitt, Cate Blanchett en Sean Penn veel aandacht. De film was gedurfd, anders en meer dan ooit schemerde de filosofische achtergrond van Malick door in zijn werk. De reacties in Cannes waren verdeeld, maar Malick heeft met deze film wederom een klassieker weggezet en tegelijkertijd een nieuw genre aangeboord, dat van de filosofisch religieuze kunst.

Na het succes van The Tree of Life komt deze zomer To the Wonder de Nederlandse bioscopen binnen. Nog meer dan in eerstgenoemde dwingt Malick de kijker in To the Wonder zijn zintuigen open te zetten. Niet alleen de ogen. De film is ontzien van tekst en een dialoog a là Tarantino hoef je als kijker dus niet te verwachten. De kracht van de film zit hem puur in het affectieve. De film is meer dan een visuele vertolking, het is kunst en dat vind je mooi of niet.

Momenteel zijn er drie films van Malick in post-production met niet de minste namen. Bale en Portman zullen te zien zijn in Knight of Cups, beiden zijn samen met Gosling, Del Toro en Fassbender te zien in een nog titelloze film en in Voyage of Time zullen respectievelijk Pitt en Thompson de hoofdrollen vertolken.

Het is te hopen dat Malick zijn films binnen het genre van The Thin Red Line, The Tree of Life en To the Wonder houdt. De kijker kotst ondertussen op de prequels, sequels en afgeleide waar Hollywood mee op te proppen komt. To the Wonder is onder meer geschoten rondom de Mont Saint Michel. Dit klooster wordt tijdens de vloed gescheiden van het vaste land, tijdens eb kan men al wadlopend de burcht bezoeken. Dit fenomeen van, tijdelijke, onbereikbaarheid symboliseert alles rondom het werk en het leven van Malick.