Anonymous

Beoordeling:

Geplaatst: door Remco Visser

William Shakespeare, de wereldberoemde dichter en schrijver van onder meer Hamlet, Othello en Romeo and Juliet. Maar als we Roland Emmerich’s in filmvorm gegoten complottheorie mogen geloven, was deze held der letteren eerder held op sokken, en speelden er hele andere krachten en motieven dan alleen schrijflust een rol bij het creëren van zijn verschillende meesterwerken.

Anonymous speelt zich af in de politieke slangenkuil van het Elizabethiaanse Engeland en speculeert over een kwestie waar academici en briljante geesten als Mark Twain, Charles Dickens en Sigmund Freud eeuwenlang hun hoofd over gebroken hebben, namelijk: wie heeft écht het werk geschreven dat toegeschreven wordt aan William Shakespeare? In een tijd waarin scanduleuze politieke intrige, onwettige romances in het Britse Hof en de snode plannen van hebzuchtige edelen die streefden naar de macht van de Troon op de meest onwaarschijnlijke plek – the London Stage – aan het licht gebracht werden, gaat de film op zoek naar een mogelijk antwoord.

De groteske Roland Emmerich, die vooral de geschiedenisboeken in zal gaan als de regisseur die tot tweemaal toe het Witte Huis heeft vernietigd*, pakt het in Anonymous iets bescheidener aan. En eerlijk is eerlijk, zijn reconstructie van de binnenstad van Londen omstreeks 1600 is adembenemend. Dat kan helaas niet gezegd worden van het script van John Orloff, dat vooral grossiert in een opeenstapeling van feitelijke onjuistheden. En dat is behoorlijk onhandig, in een film die ons als kijker juist probeert te overtuigen van het werkelijke verhaal over de anonieme schrijver die verantwoordelijk is voor Shakespeare’s faam.

Dat is volgens de hypothese van Orloff namelijk de 17e Graaf van Oxford, Edward de Vere (Rhys Ifans). Een gerucht dat trouwens al sinds 1920 circuleert en nog steeds onderwerp van discussie is. Vanwege de aard en toon van ‘s mans stukken zou publicatie onder zijn eigen naam behoorlijk schadelijk zijn, en wordt rokkenjagende en platvloerse acteur William Shakespeare (Rafe Spall) geronseld als stroman. Hierdoor kunnen De Vere’s schrijfsels zonder risico opgevoerd worden. Met uiteindelijk doel het Engelse volk opzetten tegen de heersende macht, ten faveure van de positie van De Vere zelf.

Als kritische kijker word je door Emmerich en Orloff behoorlijk snel in de hoek gezet. Enige ruimte voor scepsis is er niet. En juist daar gaat deze hele verhandeling mank: het is niet reëel om een theorie, waar men al bijna een eeuw over debateert, te brengen als volledige waarheid. Dat je de naam Shakespeare en de reputatie van koningin Elizabeth als ‘Virgin Queen’ in twijfel trekt is tot daar aan toe, maar doe het dan met wat subtiliteit en iets meer tongue-in-cheek. Nu grenst de verbetenheid van Emmerich bijna aan misleiding. De vele verwarrende flashbacks waar de film zich van bediend maken het bovendien moeilijk betrokken te raken bij het toch al complexe verhaal.

Heb je daarentegen weinig van doen met historische en/of literaire feitenkennis, laat je dan vooral verbluffen door de schitterende decors en een sterrencast die vol overgave een plausibel verhaal neerzet. Vooral de uitstekende en opvallende casting van Vanessa Redgrave en haar dochter Joely Richardson als respectievelijk oude en jonge Elizabeth zijn een staande ovatie waard.

*) In 1996 werd in Independance Day het Witte Huis nog verpulverd door een laser van buitenaards gespuis; in 2009 deed Emmerich dit nog eens dunnetjes over toen het Witte Huis in 2012 werd verpletterd door een vliegdekschip.

Trailer