Ben-Hur

Beoordeling:

Geplaatst: door Jochem Geerdink

Het boek Ben-Hur: A Tale of the Christ van Lew Wallace uit 1880 diende regelmatig als bronmateriaal voor film- en televisieproducties. Met de films van Fred Niblo (1925) en William Wyler (1959) als de twee bekendste exponenten. Dik 55 jaar na de release van die laatste, met karrenvrachten aan prijzen overladen, versie achtte Hollywood de tijd rijp voor een nieuwe hervertelling. Al werden daarbij wel enkele essentiële elementen uit het bronmateriaal aangepast.

De naamgever van de film is prins Judah Ben-Hur (Jack Huston), die samen met zijn moeder Naomi (Ayelet Zurer) en zus Thirza (Sofia Black-D'Elia) in het door Romeinen bezette Judea woont. Waar in de originele vertelling Messala (Toby Kebbell) een jeugdvriend van Judah is, is hij in deze versie een door de familie geadopteerde Romeinse wees. Maar Messala heeft zich nooit helemaal thuisgevoeld binnen het gezin Ben-Hur en besluit zich aan te sluiten bij het Romeinse leger.

Flash forward naar enkele jaren, en vele veldslagen, later. Judah is getrouwd met bediende Esther (Nazanin Boniadi), terwijl Messala heeft zich inmiddels opgewerkt tot officier binnen het leger van Pontius Pilatus (Pilou Asbæk) en vestigt zich samen met zijn tweede man Drusus (Marwan Kenzari) als tribuun in Jeruzalem. Wanneer Pilatus op bezoek komt, is het dit keer geen dakpan die de Romeinse officier op een haar na mist, maar een Joodse radicaal, een Zeloot, die met pijl en boog vanaf het dak van de Ben-Hurs een aanslag op Pilatus pleegt. Waar de dakpan  nog gezien kon worden als een daad van God, laat een radicaal met pijl en boog weinig aan de verbeelding over natuurlijk.

Maar goed, Judah wordt vervolgens door zijn adoptiefbroer valselijk beschuldigd van verraad en als slaaf ingezet op een Romeins galei. Wanneer hij na een zeeslag met de Grieken weet te ontkomen en door de Afrikaanse woestijnnomade Ilderim (Morgan Freeman) weer wordt opgelapt, besluit Ben-Hur terug te keren naar huis met de intentie wraak te nemen op de man die hem zijn leven en familie ontnam. Dat moet dan gebeuren tijdens de wagenrennen, want er is volgens Ilderim geen grotere vernedering voor een Romein dan verslagen te worden tijdens zo'n chariot race. 

Een remake is eigenlijk alleen te rechtvaardigen wanneer je het, bijvoorbeeld met behulp van modernere technieken, beter kunt doen dan de voorganger. Dat was in het geval van William Wylers Ben Huruit 1959, met Charlton Heston in de titelrol, zeker het geval. Maar hoe overtref je een film die destijds genomineerd werd voor twaalf Oscars, waarvan het er elf mee naar huis mocht nemen?

De enige legitieme reden die je kunt bedenken is dat regisseur Timur Bekmambetov (WantedAbraham Lincoln: Vampire Hunter) en zijn scriptschrijvers de wereld, al dan niet met behulp van moderne technieken, een nieuwe, modernere, kijk op het klassieke verhaal wilden bieden. Daarin hebben ze hopeloos gefaald, Ben-Hur is ontdaan van alle grandeur dat het bronmateriaal biedt en verworden tot een zielloze vertelling. Dat is best ironisch, gezien de religieuze ondertoon van Lew Wallace zijn klassieke boek.

Nog meer ironie: het zijn ook deels de modernere technieken die Bekmambetovs verfilming van Ben-Hur de das omdoen. De overdaad aan computeranimaties en 3D-conversie doen de film namelijk geen goed, vooral omdat duidelijk te zien is dat de grootse decors vooral uit een computer komen. Daarnaast lijkt de toon van de film eerder op die van Goede Tijden, Slechte Tijden, dan die van een heroïsch en episch verhaal. Wat best opmerkelijk genoemd mag worden, aangezien Oscarwinnaar John Ridley (12 Years a Slave) als één van de twee scriptschrijvers op de aftiteling staat.

Als kijker moet je daardoor verdomd goed je best doen om niet steeds meliger te worden. Want je ziet in de lange, grijze dreadlocks van Freeman ineens een bijzondere gelijkenis met jaren '80 hitzanger Billy Ocean. En wanneer je diezelfde Freeman in de afsluitende voice-over van de film de zin "we got to keep the faith" hoort uitspreken, vrees je heel even dat Bon Jovi's Keep the Faith ingestart wordt. Al blijft dát de kijker tenminste nog bespaard.

Trailer