Chronic

Beoordeling:

Geplaatst: door Elise van Dam

Chronic is geen gemakkelijke film. Het onderwerp is zwaar en regisseur Michel Franco, die zichzelf drie jaar terug internationaal op de kaart zette met Después de Lucíaverdoezelt dat niet. Het is ook zeker geen perfecte film. Een paar momenten in het scenario voelen wat gekunsteld, vooral omdat script en regie juist zo gefundeerd zijn in nuances en naturalisme. Toch is er zeker één reden om Chronic te gaan zien: Tim Roth.

De Britse acteur is vooral bekend van zijn samenwerkingen met Quentin Tarantino, maar hij debuteerde ooit - amper twintig jaar oud - als opgefokte skinhead in Alan Clarke's Made in Britain. Daartussenin speelde hij de meest uiteenlopende rollen in films van gerenommeerde regisseurs als Wim Wenders, Werner Herzog, Michael Haneke, Peter Greenaway, Mike Leigh, Robert Altman. Een op z’n zachtst gezegd indrukwekkend lijstje. Roth is het soort acteur dat zo rotsvast is, dat je over het hoofd ziet hoe goed hij is.

Misschien dat juist daarom zijn rol in Chronic zo goed laat zien waarom hij een fantastische acteur is. Want de man die hij speelt is iemand die moeiteloos in de rollen verdwijnt die van hem worden gevraagd. David Wilson is een verpleger van terminale patiënten; mensen die worstelen met de gevolgen van een beroerte, lijden aan kanker. Hij wast hen, draagt hen, houdt hun hand vast. Hij doet dat schijnbaar onaangedaan, maar toch transformeert hij bij elke nieuwe patiënt op minuscule wijze.

Want als een spons absorbeert hij de levens van hen die hij verzorgt en als hun paden noodgedwongen weer scheiden, neemt hij een stukje van elk van hen mee. En dus zegt hij tegen het net verloofde stel aan de bar dat hij weduwnaar is. En dus zegt hij tegen de bibliothecaresse dat hij architect is. Het zijn leugens als je de wereld enkel in termen van feitelijkheid beschouwt, maar voor David is het in zekere zin de waarheid. Hij draagt het allemaal met zich mee. De aftakeling, de eenzaamheid van het einde, het verlangen naar de dood.

Chronic gaat over kwetsbaarheid. David verzorgt mensen in hun meest kwetsbare, meest afhankelijke toestand. De een reageert daarop door langzaam in zichzelf te verdwijnen, de ander door op iedereen rond zich te schelden. Het zijn fragiele lichamen, zoals ze naakt op een stoel in de douche zitten, verkrampt in bed liggen. Maar Chronic gaat ook over de kwetsbare geest, vooral die van David, die langzaam verduistert door al dat leed dat zijn residu achterlaat.

David heeft een dochter, die hij alleen ziet op Facebook en vanuit zijn auto als hij haar volgt. Even lijkt de film de wat simplistische parallel te gaan leggen dat David wel een intieme band kan opbouwen met zijn patiënten, maar niet met zijn eigen gezin, maar Franco (ook verantwoordelijk voor het script) verrast in de uitwerking van die subplot. En ook in het feit dat die nooit de primaire focus wordt. Chronic blijft zich voornamelijk richten op David en zijn patiënten en wordt daarmee dus vrijwel volledig gedragen door het spel van Tim Roth.

En die weet in de kleinste nuances de innerlijke worsteling en tegenstrijdigheid van David te suggereren. Chronic snijdt grote thema's aan. Over verlies, de ontoereikendheid van liefde en het recht te mogen sterven. Maar ondanks dat is het toch vooral een film van kleine gebaren, de details die soms achteloos lijken, maar zo essentieel zijn voor de betekenis van wat we zien. Een hand die wordt vastgehouden, een woord van begrip. Een blik opzij.  

Trailer