Demolition

Beoordeling:

Geplaatst: door Elise van Dam

Je ziet ze vaak genoeg op straat, in de trein of de rij bij de supermarkt. Mannen en vrouwen die met lege blikken en ingezakte schouders door het leven gaan. Misschien hebben ze gewoon slecht geslapen, waarschijnlijker is dat ze zijn ingedut door de sleur van hun bestaan. Davis (Jake Gyllenhaal) is zo’n man. Meteen in de eerste scène zien we het in zijn blik. Hij is niet zozeer ongelukkig, eerder lijkt hij zijn emoties te hebben teruggeschroefd tot het strikt noodzakelijke. Het obligate gesprekje met zijn vrouw, zijn licht onderuitgezakte houding; uit alles spreekt lethargie. En dan is er het ongeluk.

De dood van zijn vrouw, die omkomt bij het ongeluk, confronteert Davis met een ongemakkelijke vraag: hoe rouw je om iemand waar je niet van hield, maar wel jarenlang je leven mee hebt gedeeld? En wat is dat eigenlijk: je leven delen? Al snel blijkt dat Davis en Julia weliswaar een huis en bed deelden, maar dat ze elkaar eigenlijk nauwelijks kenden. Niet echt althans.

In het ziekenhuis tracht Davis iets uit een snoepautomaat te kopen, maar het zakje blijft hangen (we've all been there). Davis schrijft een klachtenbrief naar het snoepautomatenbedrijf en komt zo in contact met Karen Moreno (Naomi Watts), medewerker van de klantenservice van het bedrijf. Wat aanvankelijk als een tamelijk geforceerd plotelement aanvoelt, wordt interessant wanneer de twee elkaar werkelijk ontmoeten. Regisseur Jean-Marc Vallée weet constant te verrassen in de wijze waarop hij hun relatie laat ontwikkelen.

Tegelijk ontstaat er op dat punt ook een probleem. Want het ontbeert Demolition aan focus. Vallée wil te veel personages te veel ontwikkeling laten doormaken en dat heeft vooral een hoop grilligheid tot gevolg. Te vaak zijn scènes op zichzelf sterk, maar blijft het binnen het geheel te schematisch, iets wat bijvoorbeeld ook geldt voor de verhaallijn rond de zoon van Karen. Het is vooral aan de charismatische rol van Gyllenhaal te danken dat Demolition constant fascinerend blijft om naar te kijken.

Davis' vader vertelde hem ooit dat als iets stukgaat je het helemaal uit elkaar moet halen en dat neemt hij letterlijk. Hij vernielt zijn computer op het werk en gaat gewapend met een sloophamer zijn huis te lijf. Dat huis staat in al z'n steriliteit symbool voor het complete gebrek aan gevoel bij Davis. Zoals vrijwel alles in de film metafoor is. Of dat is geworden in de schaduw van de catastrofe, zoals Davis zelf opmerkt wanneer hij rondrijdt in zijn auto en elk verkeersbord en elke reclameleus een commentaar lijkt op zijn leven.

Jean-Marc Vallée brak twee jaar geleden door bij het grote publiek met Dallas Buyers Club, waarin Matthew McConaughey een homofobe aidspatiënt speelde. Een jaar later maakte Vallée het in mijn ogen nog sterkere Wild, over een vrouw die de 4286 kilometer lange Pacific Crest Trail liep. Wat vooral die laatste gemeen heeft met Demolition is dat beide films mensen tonen die op een onconventionele wijze omgaan met rouw, in het geval van Wild over een mislukte relatie en in Demolition de dood van een geliefde.

Wat Wild zo goed maakte was dat we nooit van Cheryls zijde weken en de wijze waarop Vallée ons in haar leven toeliet. Ook in Demolition geldt dat hoe dichter we bij Davis en zijn merkwaardige rouwproces blijven, hoe beter de film is. Van zijn constante verontschuldigingen direct na Julia's dood tot de spontante danspasjes midden op straat. Demolition is een film over iemand die opnieuw leert hoe het is om in eerlijkheid te leven. En die ons in al zijn ongeveinsdheid toont hoe vaak we, uit gemakzucht of het idee dat het misschien beter is zo, kiezen voor de leugen. 

Trailer