Fijne Filmklassieker: Delicatessen

Beoordeling:

Geplaatst: door Roy van der Lee

Neem de fantasiewereld van Terry Gilliam, voeg er de gitzwarte humor van de gebroeders Coen aan toe, besprenkel het geheel met wat snippers Hitchcock en David Lynch en plaats het gerecht anderhalf uur in de oven. Het resultaat is een lekkernij waar je u tegen zegt. Delicattesen, het heerlijke regiedebuut van Fransman Jean-Pierre Jeunet, smaakt naar een heleboel dingen, maar vooral naar meer. En dat inmiddels al 25 jaar lang. 

In een post-apocalyptische toekomst is er van de maatschappij niet veel meer over. Zover we kunnen zien is de hele wereld gehuld in een onheilspellende oranje smog, behalve dan een klein Frans flatje. De slager op de begane grond is tevens de huisbaas van het complex. Door een groot tekort aan dieren, snijdt de slager vooral mensenvlees. Alle kleurrijke bewoners van het gebouw weten daarvan. Voor hen werkt het gegeven dan ook zeer aanmoedigend om maar vooral op tijd de huur te betalen.

Op een dag neemt Louison zijn intrek in het hotel, een werkloze circusclown. Zoals alle anderen weten zal hij het volgende slachtoffer worden van de slager. Het enige probleem: zijn bloedeigen dochter wordt al snel stapelverliefd op de clown. Ze is dan ook vastberaden om haar vader tegen te houden. Daarvoor roept ze de hulp in van de Troglodieten, een geheime, vegetarische verzetsbeweging. 

Die samenvatting beschrijft nog niet half hoe fantasierijk en heerlijk bizar Delicatessen is. Alle bewoners van de flat hebben hun eigen bijzondere eigenaardigheden. Van een oude man die zich omringd heeft met honderden slakken, tot een schizofrene, suïcidale dame, tot een duo dat kleine geluidsdoosjes maakt voor kinderen. Zie het als een soort Rear Window van Hitchcock, maar dan met de personages die je bij Gilliam verwacht. Als gezegd, de invloeden van veel andere grote regisseurs zijn nooit ver weg. Maar Jeunet en zijn sidekick Marc Caro voegen er wel hun eigen, geweldige touch aan toe. 

Let daarbij vooral op de vele liefdevolle details. Zo is er een koppel in de flat dat uit armoede steeds hetzelfde condoom gebruikt. In het condoom zitten twee kleine gaatjes, en dat stel heeft dan ook twee kinderen. De film speelt zich ook af in een niet verder omschreven toekomst, terwijl-ie is opgenomen in warme sepia-kleuren. Tel daarbij de ouderwetse meubels en kleding op, en je hebt een compleet unieke setting.

In die dystopische toekomst betaalt men al lang niet meer met geld. De één koopt zijn vlees daarom met zakken graan, de ander met seksuele diensten. De scène waarin een van de vrouwelijke bewoners van de flat de lakens deelt met de slager is één van de mooiste in de recente filmgeschiedenis. Het ritme van het krakende bed is in de hele flat te horen en op diezelfde maat klopt een vrouw een mat uit, verft onze clown het dak, pompt een man zijn fietsband op en tikt de klok. Op het moment dat de slager zijn hoogtepunt beleeft, komt zodoende de hele flat tot een climax. Alleen al deze prachtige muzikale montage maakt de film de moeite waard.

Jeunet zou het idee voor de film hebben gekregen toen hij zelf boven een slagerij woonde en elke ochtend de messen geslepen hoorde worden. Eigenlijk waren hij en Caro van plan eerst The City of Lost Children te maken, maar die film bleek te duur. Delicatessen kent minder locaties en kon opgenomen worden met veel vrienden en bekenden van de regisseurs. De film zorgde ervoor dat de twee doorbraken en later wereldfaam verkregen met vooral Amélie. De sprookjesachtige stijl en de prachtige fotografie van Delicatessen zijn ook daar nog aanwezig. De donkere humor heeft echter plaatsgemaakt voor een vrolijker en romantischer verhaal.

De grotendeels onbekende acteurs doen het fantastisch. Dominique Pinon is perfect als clown Louison. Hij zou later opduiken in vrijwel alle films van Jeunet. Jean-Claude Dreyfus is heerlijk cartoonesk als de kwaadaardige slager Clapet. Marie-Laure Dougnac is iets minder memorabel als diens dochter Julie, maar dat heeft ook te maken met haar veel meer ingetogen personage. Het zijn dan ook juist de overdreven, eendemensionale bijrollen die bijblijven. Ze lijken elk zó weggelopen uit een tekenfilmserie.

Amélie mag dan zijn bekendste zijn, Delicatessen is nog altijd het beste werk dat Jean-Pierre Jeunet heeft afgeleverd. Een geweldig grappig, cartoonesk en prachtig sprookje dat zó vol zit met liefdevolle details dat je hem eigenlijk een paar keer moet zien om hem écht op waarde te schatten. Want Delicatessen is, precies zoals de titel doet vermoeden, een exclusief hapje en pure verwennerij.

Trailer