Fijne Filmklassieker: Goldfinger

Beoordeling:

Geplaatst: door Roy van der Lee

James Bond is vanaf volgende week terug in de zalen met SPECTRE, zijn langste avontuur tot nu toe. Daarom kijken wij nog eens terug op wat volgens velen de allersterkste film van de Britse superspion is: het onweerstaanbare Goldfinger.

Natuurlijk was Goldfinger al de derde film van de franchise toen-ie in 1964 werd uitgebracht, maar toch kan je Goldfinger rustig beschouwen als de moeder aller Bondfilms. Als een blauwdruk voor alle avonturen die 007 sindsdien beleefd heeft. Want na het wat sobere Dr. No en het vrij duistere From Russia With Love vallen alle ingrediënten van de Bond zoals we hem kennen in Goldfinger voor het eerst op hun plek.

De makers lijken zich tijdens Goldfinger voor het eerst bewust van de stupiditeit van de plot. Nergens wordt meer een poging gedaan het verhaal realistisch te houden. Goldfinger wéét dat het een over-the-top actiefilm is en put daar ook zijn kracht uit. Voor het eerst krijgen we hier de zwaar overdreven gadgets (een Aston Martin met schietstoel bijvoorbeeld), de meedogenloze henchman van de slechterik (de legendarische Odd Job en zijn dodelijke hoed) en natuurlijk heeft Goldfinger met het gelijknamige nummer van Shirley Bassey een van de sterkste titelsongs van de hele franchise. 

De toon voor al die onnozelheid wordt al vroeg gezet, wanneer Bond ten tonele verschijnt in een duikpak met een eend op zijn hoofd. Even later blijkt onder dat duikpak een smoking schuil te gaan, waardoor Bond in één moeite door kan naar een chique feest in Zuid-Amerika. Classy. Niet veel later krijgt 007 de opdracht de eigenaardige Auric Goldfinger te schaduwen. Deze goudhandelaar zou heel wat kwaads in de zin hebben. 

Dat blijkt wel als Goldfinger zijn meesterplannen onthult. Hij is van plan met zenuwgas in te breken in Fort Knox en met een vieze bom al het Amerikaanse goud radioactief te maken. Op die manier is het goud de komende eeuwen nutteloos en wordt zijn eigen goud direct een stuk meer waard. Aan Bond om voor dat alles een stokje te steken. Daarbij krijgt hij hulp van een mooie dame die luistert naar de naam Pussy Galore. 

Golfdinger is gelijk ook het meest quotable van de 23 Bond-films. Het mooiste voorbeeld volgt nadat 007 door Goldfinger is vastgebonden op een metalen tafel en hij hem met een laserstraal van onderaf door midden dreigt te snijden(!). Bond: 'Do you expect me to talk?' Goldfinger: 'No, Mr. Bond, I expect you to die!' Een plan dat uiteraard hopeloos mislukt. Zo zie je maar dat zelfs in de vroegste Bondfilms de charme van een uitgebreide, pijnlijke en bespottelijke moordpoging al werd verkozen boven de eenvoudige kogel door het hoofd.

Met zijn snelle, grappige en prachtige in beeld gebrachte actie was Goldfinger zijn tijd ver vooruit. De film brak destijds dan ook alle records en zorgde voor een Bond-mania die vergelijkbaar is met de collectieve waanzin die The Beatles in dezelfde periode veroorzaakten. Maar toch is ook Goldfinger aan een aantal voorgangers schatplichtig. Aan het heerlijk kluchtige North by Northwest van Hitchcock bijvoorbeeld. De manier waarop Sean Connery Bond speelt, doet wel wat denken aan de Cary Grant uit die film. Net als bijvoorbeeld de humor.

Dit is de enige Bond met Connery in de hoofdrol waarin het schurkennetwerk Spectre noch hun baas Ernst Stravo Blofeld wordt genoemd. Gezien de titel van het Bondavondtuur dat vanaf volgende week in de zalen te zien is, lijkt het erop alsof de franchise teruggrijpt naar het verleden. Iets dat regisseur Sam Mendes in zekere zin ook al deed in Skyfall, bijvoorbeeld door de Aston Martin te herintroduceren.

Door de jaren heen is de Bond-franchise sowieso vaak zoekende geweest naar een nieuwe identiteit. Kijk alleen al naar de compleet verschillende manieren waarop de zes acteurs de rol van 007 hebben gespeeld. Of naar de talrijke pogingen de serie van een andere toon te voorzien. Van het harde realisme eind jaren '80 terug naar de uitbundige stijl van Goldeneye in de jaren '90 bijvoorbeeld. Of van de uitgewerkte formule met Pierce Brosnan terug naar de keiharde, op de Bourne-films geïnspireerde stijl van Casino Royale

Maar in al zijn vormen is James Bond nooit succesvoller geweest dan in Goldfinger. De film die er voor zorgde dat 007 een wereldwijd fenomeen werd en bovendien een actiefilm die ook na dik vijftig jaar nog steeds bijzonder vermakelijk is. Wie je favoriete Bond ook is, Goldfinger is zijn ultieme avontuur.  

Trailer