Fijne Filmklassieker: The Italian Job

Beoordeling:

Geplaatst: door Roy van der Lee

De laatste jaren duikt hij vooral op als de oude wijze mentor van jonge actiesterren. Zoals butler Alfred in de Dark Knight-trilogie en Arthur in Kingsman: The Secret Service, dat deze week verscheen. Maar er was een tijd dat Maurice Micklewhite, beter bekend als Michael Caine, zélf de coolste acteur van het witte doek was. In de jaren '60 groeide hij met zijn hoornen montuur en cockney-accent uit tot een sekssymbool. Hij schitterde in Get Carter, Alfie en het kluchtige The Italian Job.

Die laatste is waarschijnlijk het meest bekend, niet in de laatste plaats door de remake uit 2003 en de gigantische cultstaus die de film geniet. Caine speelt Charlie Croker, een dief die net vrijkomt uit de gevangenis. De weduwe van een andere crimineel vertelt hem het ingineuse plan dat wijlen haar man heeft bedacht. Dat behelst het stelen van een lading van 4 miljoen dollar aan goud dat op weg is naar een bank in Turijn. 

Om dat plan uit te voeren heeft Croker hulp nodig. Van onder meer een aantal chauffeurs, een crimineel meesterbrein dat zelf nog in de gevangenis zit (Noel Coward), een programmeur met een zwak voor dikke vrouwen en een drietal mini's. Om het goud te bemachtigen slaan ze hun slag tijdens een voetbalwedstrijd tussen Italië en Engeland. 

Het is niet zozeer Caine of Coward die de show steelt, het zijn de drie mini's die het meest bijblijven. Het laatste kwart van de film bestaat volledig uit de ontsnapping van de autootjes uit Turijn en de politie op hun hielen. Een van de beste en meest memorabele achtervolgingsscènes ooit gefilmd. De mini's scheuren door riolen, over drukke pleinen en als het moet zelfs over daken van gebouwen.

Tijdens de triomftocht blijven de drie auto's steeds in formatie: rood, wit blauw. De kleuren van de Britse vlag. Want meer dan alles gaat deze film over Britse trots. De Engelsen zijn cool, slim en grappig, de Italianen zijn ofwel maffiosi, ofwel onhandige sukkels. In 1969, het jaar waarin The Italian Job uitkwam, stelden de Britten echt nog wat voor op het wereldtoneel. En daar waren ze maar wat trots op.

Dat sterke nationalisme is ook precies waarom de film in Amerika compleet flopte. Dat, en een misleidende reclamecampagne. Daarin werd, uiteraard, niet de Britse poster gebruikt, maar een compleet andere. Daarop zien we een vrouw die een plattegrond op haar rug getekend heeft en een anonieme gangster (foto hierboven). Naar verluidt was Michael Caine zo boos toen hij de poster in the States zag hangen, dat hij direct op het vliegtuig terug naar Engeland is gestapt.

Maar in Engeland was de film een grote hit. The Italian Job eindigt ook met een (letterlijke) cliffhanger, dus kon een sequel eigenlijk niet uitblijven. Dat vervolg werd ook op papier gezet en zou de naam The Brazilian Job moeten krijgen. Maar een paar jaar na het uitkomen van het origineel trad Groot Brittannië toe tot de EU en was het grotendeels gedaan met het nationalisme en de schoppen tegen andere Europese landen. Een vervolg is er dan ook nooit gekomen. Een remake kwam er wel, in 2003. Daarin doen onder meer Mark Wahlberg, Edward Norton en Charlize Theron mee.

The Italian Job is onbedoeld een inkijkje geworden naar een andere tijd en dat is precies waarom de film nu nog zo geliefd is in Engeland. De fuck you-mentaliteit doet velen hunkeren naar vervlogen tijden. Daardoor eindigt de film ook structureel hoog op lijstjes van beste Engelse films allertijden. De quote 'You're only supposed to blow the bloody doors off' van Michael Caine werd zelfs gekozen tot de allerbeste in de Britse cinema.

Caine zelf is erg vermakelijk als de charmante boef Charlie. Het is niet ondenkbaar dat George Clooney zich op deze rol baseerde voor zijn Danny Ocean. Charlie is de enige in The Italian Job die wat achtergrond meekrijgt. Want zelfs Noel Coward is eigenlijk niet veel meer dan een typetje. De acteur was tijdens het draaien overigens al zo ziek dat zijn scènes in korte stukjes moesten worden opgenomen. 

De originele Italian Job is een heerlijk luchtige misdaadfilm die veel charmanter en leuker is dan de remake. Alleen al de finale met de ontsnapping van de mini's maakt de film het kijken waard.

Trailer