Fijne Filmklassieker: The Two Towers

Geplaatst:

Beoordeling:

door Elise van Dam

Negentien jaar geleden begon Peter Jackson met de verwezenlijking van wat zijn carrière zou gaan definiëren. Het verfilmen van één van de beroemdste trilogieën uit de Engelse literatuur: J.R.R. Tolkiens fantasy-epos The Lord of the Rings. Deze maand is het vijftien jaar geleden dat de eerste film in de bioscoop verscheen en daarom kijkt Elise van Dam in december terug op één van de meest ambitieuze filmtrilogieën uit de geschiedenis. Met vandaag deel twee van drie: The Two Towers.

Het tweede deel van een trilogie zijn is een ondankbare taak. Je hebt geen echt begin en einde en hangt ergens tussen voortbouwen op het vorige deel en toewerken naar het laatste deel in. The Two Towers, het tweede deel van de Lord of the Rings-trilogie waar we deze maand op terugblikken, kwijt zich niet alleen van die taak, maar doet dat zo overtuigend dat de film niet onderdoet voor de andere twee delen.

Na de relatief rechtlijnige plot van The Fellowship of the Ring stond Peter Jackson voor een nieuwe uitdaging. Want met het uiteenvallen van het reisgezelschap aan het einde van dat deel splitst het verhaal zich nu naar drie verschillende, primaire verhaallijnen die Jackson voor zijn film door elkaar heen moest verweven: de tocht van Frodo en Sam richting Mordor, de ontvoering van Merry en Pippin (foto hieronder) door de Uruk-Hai en de jacht op die Uruk-Hai door Aragorn, Legolas en Gimli.

The Shire, met zijn groene heuvels en pullen bier, lijkt een vage herinnering en de na zijn gevecht met de Balrog verrezen Gandalf the White zien we nog niet zo gauw gniffelend vuurwerk afsteken zoals zijn grijze incarnatie dat deed. Waar The Fellowship of the Ring nog voelde als een avonturenfilm, daar is The Two Towers een film waar de dreiging van oorlog overheen ligt. Het spektakel wint het in dit deel dan ook van de karakterontwikkeling, maar Jackson heeft in het eerste deel genoeg gedaan om de personages reëel te laten voelen, daarbij ook het geluk hebbend dat de acteurs zo samenvallen met die rollen.

Uiteraard was The Two Towers ook het deel waarin Gollum zijn echte introductie maakte. Nooit eerder werd een zo belangrijk personage via performance capture (waarbij de acteur, in dit geval Andy Serkis, een pak vol sensoren draagt en vervolgens als het ware wordt gekopieerd naar een digitaal personage) gecreëerd. Het verbluffende resultaat instigeerde een discussie of een rol als deze in aanmerking moet kunnen komen voor een Oscar en wie die Oscar dan precies moet krijgen. Het is tekenend voor de wijze waarop Peter Jackson in de drie films altijd een combinatie zocht van het tastbare en digitale.

De schaal die Jackson kon creëren met die combinatie was vrijwel ongekend, zoals in de hele sequentie die zich afspeelt in Helm’s Deep. Al was het eigenlijk niet eens de veldslag zelf die mij destijds in de bioscoop in vervoering bracht, maar de aanloop er naartoe. Dat begint al met de tocht van de inwoners van Rohan naar het toevluchtsoord in de bergen en later met de nadruk die Jackson legt op het wachten. De regen, de lichtjes in de verte, het stampen van de Uruk-Hai in de modder vlak voor de eerste pijlen door de lucht vliegen.

Waar Jackson, in dat soort scènes en vooral ook in de grote actiescènes, in triomfeert is het invullen van het gehele beeld met die combinatie van CGI en echte decors, digitale personages en figuranten. Er is altijd een duidelijk centrum van handeling, maar de shots zijn tot aan de randen uitgedacht en juist dat is essentieel om je als toeschouwer in deze wereld te kunnen verliezen. En het is ook de enige manier om het werk van J.R.R. Tolkien enigszins recht te doen.

Want Tolkien schreef niet zomaar even een fantasy-boek. Hij ontwikkelde de hele wereld eromheen en werkte die tot in detail uit. Maakte landkaarten, bedacht talen, en met zijn eigenlijke magnum opus The Silmarillion schreef hij zelfs de hele ontstaansgeschiedenis van Middle-earth, als een soort alternatieve Genesis. Die immense investering maakt dat het voelt alsof zijn boeken zich afspelen in een wereld die ook buiten de kaften van zijn boeken bestaat.

En dat was de grootste uitdaging waar Jackson voor stond: een wereld bouwen die aanvoelt alsof hij al eeuwen bestaat en een volledige geschiedenis in zich meedraagt. En daarvoor zijn juist de details onmisbaar. Elke lijn in de schors van Treebeard, elke veeg bloed en vuil op de kostuums, elk van de talloze figuranten, vaak verscholen achter dikke lagen make-up, protheses en oncomfortabele kostuums. Ze geven Middle-earth de illusie van tastbaarheid en doorleefdheid, zodat we inderdaad geneigd zijn te geloven dat deze wereld niet wordt begrensd door de kaders van het beeld.

Trailer