Fijne Filmklassieker: V for Vendetta

Beoordeling:

Geplaatst: door Roy van der Lee

Door de tsunami van middelmatige (Marvel)stripverfilmingen die de bioscoopzalen al jaren teistert, zou je bijna vergeten dat er zo nu en dan ook een goede film voortkomt uit een comic. Eentje die behalve wat special-effects en de nodige explosies ook nog echt een verhaal te vertellen heeft. Watchmen was een paar jaar geleden zo'n voorbeeld van hoe het wél moet. Net als V for Vendetta, dat zeer binnenkort zijn tiende verjaardag viert. En gisteren was het bovendien (remember remember) the fifth of november.

In de niet al te verre toekomst is Groot-Brittannië veranderd in een totalitaire dictatuur die herinneringen oproept aan het werk van George Orwell. De staat heeft muziek, kunst en literatuur verboden en houdt alle inwoners aan een avondklok. De reden: bescherming tegen het terrorisme. Tegen die achtergrond maken we kennis met de jonge Evey (Natalie Portman). Ze leidt een redelijk rustig leven als medewerker van het door de staat gerunde tv-station. Tot ze op een dag wordt aangevallen door een stel verkrachters. Een gemaskerde vreemdeling weet op het laatste moment te voorkomen dat Evey wat overkomt.

De redder in nood noemt zichzelf V. Een man met een onbekend verleden die gewapend met een stel messen en explosieven van plan is een revolutie te ontketenen. Net zoals Guy Falkes dat in 1605 probeerde, wil ook V het Britse parlement opblazen. Voor Eveys eigen veiligheid besluit V haar mee te nemen naar zijn schuilplaats in een verlaten metrostation. Daar groeien de twee steeds dichter naar elkaar toe, terwijl V zijn revolutie voorbereidt. 

Het is gewaagd van de makers dat ze zó vol gaan voor karakterontwikkeling en zelfs politieke statements in plaats van actie en spanning. De film is opvallend ingetogen, het aantal locaties blijft beperkt en McTeigue en de zijnen wapperen vrolijk met de beschuldigende vinger naar politici. De Irak-oorlog wordt bijvoorbeeld met naam en toenaam genoemd als een van de aanleidingen om het volk te onderdrukken. Wat ook helpt is dat de film zich afspeelt in een wereld die erg lijkt op de onze. Natuurlijk is de technologie er in de loop der jaren iets op vooruit gegaan, maar in principe is het Engeland van eind 2020 gewoon het Engeland van nu. Daardoor heeft de film veel meer urgentie dan wanneer-ie zich in een futuristische omgeving had afgespeeld.  

V wordt bestempeld als terrorist, maar hij ziet zichzelf eerder als een verzetsstrijder. Zijn plannen om de corrupte overheid af te zetten vinden in de film steeds meer bijval en inspireerde in de echte wereld zelfs de Anonymous-beweging. Dit collectief van hackers is te herkennen aan hetzelfde Guy Falkes-masker dat V in de film draagt. En net als V pleegt ook Anonymous aanvallen op instellingen die wat hen betreft de vrijheid geen goed doen.

V for Vendetta neemt rustig de tijd om de plot op gang te laten komen en geeft de acteurs ook de kans wat van hun karakters te maken. V is daarom meer dan een gezichtsloze wreker en Evey meer dan een meisje in nood. Halverwege de film gaat de film alleen nét iets te ver met een wel erg lange sequentie waarin Evey gevangen wordt genomen en mentaal op de proef wordt gesteld. Ook was het voor het tempo niet verkeerd geweest om links en rechts wat weg te knippen. Een plotlijn over een lesbisch koppel dat uit elkaar wordt gerukt door de fascistische staat had bijvoorbeeld best gemist kunnen worden.

McTeigue stond al achter de camera tijdens de actiescènes van Star Wars en ook hier lijkt hij het meest in zijn sas tijdens de spaarzame actiescènes. Dat de broertjes Wachowski (jazeker, die van The Matrix) als producer bij V for Vendetta betrokken waren is overigens ook goed te zien. Kijk maar eens naar het gevecht tussen V en een groep Fingermen, de overheidsagenten. Die zou met z'n slow-mo's en gelikte camerawerk zo in The Matrix hebben gepast. 

McTeigue, bij The Matrix nog assistent, maakte met V for Vendetta zijn regiedebuut. Van zowel hem als van de Wachowskis is daarna helaas niet zo veel meer terechtgekomen. McTeigue maakte bijvoorbeeld nog het matige The Raven en het slechte Ninja Assassin. Van Andy en Larry (die inmiddels door het leven gaat als Lana) kwamen nog Speed Racer en Jupiter Ascending. Alleen het imposante Cloud Atlas was nog goed te pruimen. 

Hugo Weaving draagt de hele film een masker en moet het dus hebben van zijn lichaamstaal en stemgeluid. Het verdient dan ook een groot compliment dat hij met die beperking toch een sterk en gelaagd personage weet neer te zetten. Natalie Portman moet daarnaast zorgen voor het menselijke element en doet dat prima. Alleen haar Britse accent klink wat te nep. Stephen Fry is daarnaast briljant als extraverte talkshowhost die door zijn vrije denkbeelden in de problemen komt. In de paar minuten dat hij meedoet, zet hij gelijk het meest pakkende personage van de hele film neer. Zonde dat die rol niet wat groter is. 

V for Vendetta is een knappe balanceeroefening tussen sci-fi, actie, drama, thriller en politiek pamflet. Het meest bewonderenswaardig is misschien nog wel dat de film in al die genres overtuigt, zonder dat er één te nadrukkelijk aanwezig is. Voeg daar een paar sterke acteerprestaties en een mooi production-design aan toe, en je hebt een van de beste stripverfilmingen die ooit is gemaakt.

Trailer