FilmpjeKijken Fijne Filmklassieker: Se7en

Beoordeling:

Geplaatst: door Roy van der Lee

De meeste films worden gemaakt om te vermaken of te verwonderen, maar David Fincher lijkt Se7en vooral gemaakt te hebben om zijn publiek zo pessimistisch mogelijk achter te laten. De politiehriller is deprimerend van de eerste tot de laatste seconde, maar daardoor niet minder goed. Ook na twintig jaar is dit nog steeds één van de allerbeste die er ooit werden gemaakt in het genre.

Morgan Freeman speelt William Somerset, een agent met nog zeven dagen tot zijn pensioen. In die laatste week wordt hij gekoppeld aan zijn opvolger: de jonge David Mills (Brad Pitt). Hij is samen met zijn depressieve vrouw Tracy (Gwyneth Paltrow) net in de stad komen wonen. Somerset en Mills worden op de zaak gezet van een mysterieuze en ingenieuze moordenaar die zichzelf het Zwaard van God noemt. Hij zegt zeven mensen te zullen doden volgens de zeven dodelijk zondes uit de Bijbel. 

Waar het in veel films over seriemoordenaars de vraag is wie de dader is en wat zijn motieven zijn, maakt Fincher in Se7en al vrij snel duidelijk hoe de vork in de steel steekt. Hier is het eerder de vraag wat de moordenaar nog van plan en is en of de agenten überhaupt in staat zijn hem te stoppen voor hij zijn meesterplan voltooid heeft. 

Lees ook ons portret van regisseur David Fincher

Dat laatste lijkt hoe langer hoe onwaarschijnlijker. Se7en is dan ook een intens depressieve film. Geschoten in een naamloze stad met eindeloos donkere steegjes en gebouwen, vaak enkel verlicht door een zaklamp. Corrupte figuren dwalen er door de eindeloze regen. Door het lage camerastandpunt lijken de regendruppels soms zo het publiek in te vallen.

Hoewel Somerset en Mills steeds dichter bij hun John Doe komen, blijft hij ze steeds een stap voor. De daadwerkelijke moorden komen dan ook nooit in beeld, enkel de plaats delict. Maar dat wil niet zeggen dat Se7en op momenten niet spannend of smerig is. De moorden van John Doe zijn ronduit sadistisch. Een van zijn slachtoffers wordt gedwongen zich letterlijk dood te eten, een ander om een kilo vlees uit zijn eigen lichaam weg te snijden. Bovendien wordt de zoektocht naar de moordenaar steeds zenuwslopender en intenser, tot het met name Mills bijna tot waanzin drijft.

Se7en zit bomvol symboliek. Natuurlijk zijn er de zeven zonden die puntsgewijs worden afgestreept en de zeven dagen voor het pensioen van Somerset, maar ook alle huisnummers in de film beginnen bijvoorbeeld met een zeven. En na precies zeven minuten krijgt Somerset het telefoontje waarin de eerste moord wordt gemeld. Bovendien draait Se7en, zoals wel meer films van Fincher, vooral om zonde en boetedoening. 

De film werkt zijn gehele speelduur toe naar het fenomenale einde. Een mokerslag, die het perfect slotakkoord vormt van een toch al pikzwarte film. Door de onheilspellende toon van Se7en voel je op je pantoffels aan dat er geen happy end komt, maar zo duister als hier zie je ze zelden. De finale vormt zonder meer een van de beste in de recente filmgeschiedenis. Niet in de laatste plaats door het acteerwerk van Kevin Spacey als John Doe, wiens carrière hier gelanceerd werd. 

Aanvankelijk wilde de studio een wat positiever slot, omdat dat het publiek met een beter gevoel naar huis zou doen gaan. Er werden niet minder dan zes alternatieve finales geschreven, die allemaal milder zijn dan het einde dat ook daadwerkelijk in de film zit. En dat is maar goed ook, want met een rooskleurig eind zou Se7en beslist niet gewerkt hebben. Brad Pitt weigerde ook mee te werken aan de promotie van de film als de finale alsnog veranderd zou worden. Voor die houding mogen we hem allemaal dankbaar zijn. 

Het is bijna niet voor te stellen dat dit pas de tweede serieuze regieklus van Fincher was, na het door hemzelf verguisde Alien3. Dit is Fincher op zijn meest cynisch en smerig. Met The Game en het fantastische Fight Club (eveneens met Pitt) zou hij nog twee films maken met dezelfde visuele stijl. De klinische, kille toon van bijvoorbeeld The Social Network of recent Gone Girl kwam pas vele jaren later.

Lees ook onze bespreking van Fincher's Fight Club

Ook de acteurs leveren prestaties van formaat. Het zwart-witte politieduo is een beetje een cliché, maar bij Mills en Somerset gaat het gegeven gelukkig verder dan alleen de huidskleur. Somerset is een belezen intellectueel, cynisch door al het leed dat hij in zijn jaren als agent heeft gezien. Mills is daartegenover een gretige jonge hond die niet kan wachten om te slagen bij het corps. In zijn enthousiasme neemt hij af en toe net wat te veel risico. 

Dat wordt prachtig gespeeld door het duo. Freemans oude, wijze agent is inmiddels een cliché geworden, maar vond Fincher met deze film min of meer uit. Net zoals Darabont deed in The Shawshank Redemption, waarin Freeman die andere klassiek geworden rol speelt. Pitt legt precies genoeg aggresie in zijn rol als David Mills. De twee vullen elkaar perfect aan.

Se7en is een van de beste misdaadthrillers ooit gemaakt, die veel meer te bieden heeft dan een eenvoudige zoektocht naar een schurk. Een cynische en gitzwarte film met een geniale finale. Samen met The Silence of the Lambs is dit het absolute hoogtepunt als het gaat om thrillers uit de jaren '90. 

Trailer