History's Future

Beoordeling:

Geplaatst: door Jasper Kars

De fictieve documentaire History's Future is een film die zich niet leent voor labelplakkers. Voortdurend speelt regisseuse Fiona Tan met de verhoudingen tussen realiteit en fictie. Normaal gesproken twee uitersten, deze film is echter het levende bewijs dat deze begrippen soms gevaarlijk veel verwantschap tonen. Zeker in het Europa van de 21e eeuw, dat net als het hoofdpersonage in een existentiële crisis is beland.

Fiona Tan is in eerste instantie een visueel kunstenaar, ze vertelt verhalen door middel van video- en filminstallaties. Geschiedenis, identiteit en geheugen zijn thema’s die als een leidraad door haar werk lopen. In History's Future is dit duidelijk terug te zien. Fictieve beelden van een protagonist verdwaald in zijn eigen pysche, vertolkt door de Ierse acteur Mark O'Halloran, worden afgewisseld met vage shots van chaotische straten en gewelddadige taferelen uit een recent verleden.

In die zin is de film een soort geavanceerde filminstallatie, eentje die niet zou misstaan in een museum voor hedendaagse kunst. Voor de moderne cinemabezoeker, levend in een snelle tijd, is dit hoogstwaarschijnlijk te veel van het goede. Net als de rest van het oeuvre van de maakster, is ook deze synopsis complex, abstract, filosofisch en gelaagd.

Bovendien wordt er geëxperimenteerd met een speelveld bestaande uit meerdere genres, zodat ook de gemiddelde filmhuisbezoeker zich tijdens de zit soms zal afvragen of er überhaupt sprake is van een rode draad. Dit hoeft overigens niet eens negatief te zijn, de genre-overschrijdende docu zet namelijk wel aan tot diepe bezinning.

Een bijna fatale overval beschadigt het geheugen van hoofpersonage MP (afkorting van Missing Person) zo intens, dat het verleden voor hem niets meer is dan een vage olievlek. Tussen de grote ramen en natuurlijke lichtinval van een psychiatrische inrichting, werkt hij gestaag aan zijn herstel. Op zoek naar de persoon die hij ooit was, zonder te weten wie of wat hij is.

Eenmaal teruggekeerd in een Hollandse vinexwijk, is de Ierse MP vooral afhankelijk van zijn machteloze Nederlandse geliefde (Rifka Lodeizen). Foto’s uit vervlogen tijden zijn voor hem zo onbekend als de zon op een koude winteravond. Tot veel meer dan in zijn ochtendjas op de bank hangen is hij niet instaat. Dan breekt de dag aan dat hij besluit zijn nieuwbouwhuis te verlaten en begint aan een existentiële reis. Weg van de veilige speeltuinen en barbecues op zondag, immer rechtdoor richting de westerse wildernis.

Tijdens deze reis, die we eigenlijk veel beter een spirituele trip kunnen noemen, ontmoet MP allerlei inspirerende figuren. Dit zijn geen vooraanstaande politici of succesvolle zakenmannen, maar landlopers, vrijbuiters en alcoholisten. Zij verlichten zijn getroebleerde geest en verschaffen MP en de kijker nieuwe inzichten. Het aannemen van een niet-oordelende houding lijkt daarin een belangrijk uitgangspunt.

History's Future kan als een treffende kritiek worden beschouwd op de gewelddadige westerse consumptiemaatschappij. Toch ontdoen verhaal en vorm zich nooit volledig van de wazige atmosfeer waarmee de film vanaf minuut één is verbonden, alsof hij soms slachtoffer is van de eigen experimentele vorm. Dat de film dus vooral een niche zal blijven, is de tol die wordt betaald voor het progressieve karakter.

Trailer