Hoe Duur Was De Suiker

Beoordeling:

Geplaatst: door Max de Waal

Het is dit jaar aan Hoe Duur Was De Suiker - van Jean van de Velde - de eer om het Nederlands Film Festival te openen. Deze voornamelijk in Zuid-Afrika opgenomen dramafilm verhaalt over de ongelijkwaardig zusterschap van de lijfslavin Mini-Mini (Yootha Wong-Loi-Sing) en haar misi Sarith (Gaite Jansen) in het achttiende-eeuwse Suriname, naar de succesroman van Cynthia McLeod.

Mini-Mini en Sarith worden rond dezelfde tijd geboren nadat de plantage-eigenaar eerst op de moeder van Mini-Mini en daarna op zijn eigen vrouw heeft gelegen. De twee groeien samen op, met het verschil dat Mini-Mini de lijfslavin van Sarith is geworden. Sarith is een verwend, jaloers en eigenlijk zwaar gestoord meisje.

Dat Sarith op z’n zachtst gezegd een beetje ‘ziek’ is, blijkt wel als ze wanhopig - door gebrek aan liefde - de man van haar andere stiefzus Elza (Anna Raadsveld) wil verleiden omdat ze het haar simpelweg niet gunt. Verscheurd door het gebrek aan liefde en de angst om een eenzame vrijster te worden slaan op een gegeven moment alle stoppen door.

Dit wordt wrang in beeld gebracht wanneer ze de bejaarde lijfslavin van haar stiefvader aan haar handen laat opknopen om vervolgens haar eigen frustratie via de zweep op haar rug te uiten. Maar ook de hondstrouwe Mini-Mini die werkelijk alles voor haar misi overheeft blijft niet gespaard.

Het thema van de film, Nederlandse kolonisatie, is ‘origineel’ en pijnlijk tegelijk. De dubieuze kolonierol van de Nederlanders of het VOC-tijdperk worden maar zelden als decor voor een film van eigen bodem gebruikt. Helaas doet Van de Velde hetzelfde als Ate de Jong in Het Bombardement, namelijk een interessant en gewaagd thema verfilmen en datzelfde thema vervolgens onderschikt maken aan een relatiedrama.

De hoofdrollen zijn weggelegd voor Gaite Jansen en Yootha Wong-Loi-Sing. Beide meiden spelen hun rol naturel en ongeforceerd. Het is moedig van Yootha om bijna de gehele film naakt rond te lopen. Deze keuze, maar ook de keuze om Sranan als taal te voeren maken de film realistischer. Sterker nog, met een thema als deze was het extra wrang geweest als iedereen gewoon Nederlands had gesproken. De relatief jonge cast wordt evenwichtig aangevuld met meer ervaren acteurs als Jaap Spijker, Kees Boot en Bart Klever.

Wat de film geen goed doet, is de overdreven suggestieve manier van vertellen. Het publiek zelf durven te laten nadenken had Hoe Duur Was De Suiker geen kwaad gedaan. En dan is er nog die totaal overbodige eindscène. Van de Velde had er verstandig aan gedaan als hij deze had geknipt. Het weegt zwaar op de toch al lange speelduur en heeft daarna geen enkele toegevoegde waarde. Sterker nog; het doet afbreuk aan de persoonlijkheden van de karakters die in de twee uur daarvoor juist zo zorgvuldig zijn opgebouwd.

Al met al gaat Hoe Duur Was De Suiker met de hakken over de sloot. Normaal niet zo erg, maar de openingsfilm van het NFF moet kwalitatief veel sterker zijn.

Trailer