T2 Trainspotting

Geplaatst:

Beoordeling:

door Daan Snouck Hur...

Aan het eind van Trainspotting - (natúúrlijk) al eens Fijne Filmklassieker - beloofde heroïnejunk en kruimeldief Renton (Ewan McGregor) triomfantelijk dat hij met zijn nieuw verkregen rijkdom (de twaalfduizend Pond die hij van zijn vrienden gestolen had) eindelijk zijn leven zou beteren. "Now I'm cleaning up and moving on, going straight and chosing life. I'm gonna be just like you!" waarschuwde hij, met enigszins sarcastische ondertoon.

Boegbeeldfilm van Generatie X met onomstotelijke cultstatus, schoolvoorbeeld van lowbudget filmmaken, aanjager van de hedendaagse Britse filmindustrie, en de definitieve doorbraak van (inmiddels) grote namen Ewan McGregor en regisseur Danny Boyle (Steve Jobs); Trainspotting was een fenomeen zoals je ze niet meer vaak ziet tegenwoordig.

Het open einde liet echter wel ruimte voor een eventueel vervolg. Oorspronkelijke auteur Irvine Welsh, opnieuw te zien in een klein rolletje als gangster Mikey Forrester, bracht in 2002 Porno uit, waarin hij voortbouwde op de personages uit zijn debuutroman. Niet lang hierna begon het ook bij Boyle weer te borrelen en in 2009 begon deze met de voorbereidingen voor de officiele sequel. Al snel werd besloten de gebeurtenissen in Porno slechts als inspiratie te gebruiken, maar het uitgangspunt bleef intact: wat is er na al die tijd terechtgekomen van Renton, Sick Boy (Johnny Lee Miller), Spud (Ewen Bremner) en Begbie (Robert Carlyle)?

Het blijkt dat Renton niet verder dan Amsterdam gekomen is maar daar inderdaad een normaal leven heeft opgebouwd. Als hij na twintig jaar weer terugkeert naar Edinburgh lijkt het op het eerste gezicht een andere wereld, maar als hij op zoek gaat naar zijn oude vrienden blijkt er toch weinig veranderd te zijn. Sick Boy heeft een slechtlopende kroeg geerfd en is verwikkeld in allerhande schimmige zaken, en Spud is na langdurig heroinegebruik vrijwel compleet de weg kwijt. De opgefokte Begbie zit echter nog in de gevangenis en zint op wraak vanwege Rentons verraad.

Al met al is niemand echt blij met Rentons terugkeer. Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan, het nodige wordt uitgepraat, en als snel is Renton verwikkeld in Sick Boy's plan om zijn bar om te toveren tot een sexclub. Tegelijkertijd probeert hij Spud te helpen met zijn leven weer op orde te krijgen. Zijn filosofie is dat als je verslaafde bent, je dat altijd zal blijven. Het is juist de kunst je verslaving te richten op iets anders dan drugs.

Hierdoor aangemoedigd begint Spud met schrijven over hun bestaan als junkies. "First there is opportunity, then there's betrayal", blijkt het terugkerende thema van vrijwel elke anekdote die hij zich kan herinneren. Iets wat al snel weer van toepassing is als Begbie na zijn ontsnapping onderduikt bij Sick Boy en deze bewust Renton hiervan niet op de hoogte stelt.

Was Trainspotting al een zelfbewuste vertelling die bol stond van popculturele verwijzingen, T2 Trainspotting doet hier nog een laagje bovenop door continu naar zichzelf te verwijzen. Deze meta-aanpak is natuurlijk niet nieuw, maar past compleet bij de opzet van dit vervolg. Niet alleen door Spud min of meer het originele boek te laten schrijven binnen de diegese, we zien het ook terug in de vorm van flashbacks en knipogen naar iconische scènes uit de eerste film.

De personages in het origineel waren verachtelijk, maar verontschuldigden zich geen moment voor hun daden en verwachten absoluut geen sympathie van de kijker. De jongens zijn ondertussen, net als de generatie die de film toentertijd omarmde, door het leven getekende veertigers bij wie twijfels over gemaakte keuzes en hang naar nostalgie zich verankerd hebben in hun dagelijkse bestaan. Hierdoor is de film beduidend minder bijtend dan zijn voorganger en balanceert hier en daar op het randje van parodie.

Maar in de handen van regisseur Boyle en terugkerend schrijver John Hodge (Trance) blijft T2 op de rails. Beiden zijn ondertussen gevestigde namen, maar naarmate de film vordert wordt elke twijfel wat betreft gemakzuchtige fanservice teniet gedaan. In die zin dat ook hier weer venijnige welvaartmaatschappijkritiek en wijze levenslessen vakkundig vermomd worden als strak gefilmde, hippe misdaadkomedie, zonder in herhaling te vallen of prekerig over te komen. Boyle is ouder en wijzer en voelt gelukkig niet de drang zich opnieuw te moeten bewijzen. Het is allemaal een stuk minder flitsend gefilmd, maar voelt daardoor des te frisser aan.

Ook bij de acteurs straalt de liefde voor het bronmateriaal en elkaar van het scherm. McGregor (The Impossible) is als Renton net zo magnetisch als twintig jaar terug en ook de andere acteurs verdwijnen moeiteloos in hun iconische rollen. Door de toevoeging van enkele nieuwe personages aan het ensemble komen sommige oude bekenden er een beetje bekaaid vanaf wat betreft schermtijd, maar al die bekende koppen dragen uiteindelijk - hoe beperkt ook - hun steentje bij aan de algehele charme van de film.

T2 Trainspotting doet wat een goede sequel betaamt en bouwt voort op het origineel zonder daarbij in herhaling te vallen. Misschien minder shockerend en baanbrekend dan zijn voorganger, maar dat is ook het hele punt. De film en zijn kleurrijke personages zijn met de kijker meegegroeid. Misschien een stukje volwassener en subtieler, maar met nog net zo'n grote bek als toen.

Trailer