The Family Fang

Beoordeling:

Geplaatst: door Elise van Dam

Jaren geleden vroeg iemand mij eens: wat is een stoel? Een schijnbaar simpele vraag, want we weten toch allemaal wat een stoel is? Maar als je niet naar de stoel zelf mag refereren in je definitie is het nog knap lastig die vraagt te beantwoorden. Uiteindelijk blijft dan de toch wat onbevredigende conclusie over dat een stoel is wat we een stoel noemen.

In The Family Fang wordt de vraag gesteld wat kunst is. En hoeveel je ervoor op moet of liever gezegd mag geven. Annie (Nicole Kidman) en Baxter (Jason Bateman) werden als kind door hun ouders (Christopher Walken en Maryann Plunkett) betrokken in hun kunstprojecten, ontregelende performance-pieces in de publieke ruimte, bedoeld om reacties te ontlokken van onwetende omstanders. Hen wakker te schudden, zoals vader Caleb zegt.

Als volwassenen zijn Annie en Baxter op een punt van stilstand beland. Annie's acteercarrière zit in een impasse en Baxter heeft na twee boeken last van een writer's block. Door een bizar ongeluk met een aardappelgeweer komt de familie opnieuw samen. Met veel ongemak en onbegrip tot gevolg. En dan verdwijnen paps en mams. Annie is ervan overtuigd dat het weer een kunstproject is. Baxter twijfelt. Maar die twijfel verlegt zich al snel naar de vraag wat eigenlijk erger zou zijn; je ouders verliezen, of moeten erkennen dat je volledige relatie met hen is gefundeerd op onwaarheid?  

Het hele gezin Fang wordt in zekere zin gegijzeld door de kunstambities van vader Caleb. Een man die heilig geloofd in zijn roeping, en zijn kinderen nog altijd aanspreekt als Child A en Child B, alsof ze slechts rekwisieten zijn in het kunstwerk dat zijn leven heet. Het roept de vraag op wat kunst ons eigenlijk waard is. Er zijn natuurlijk talloze voorbeelden van geniale kunstenaars die de mensen rondom hen verwaarloosden. Hoe langer zo iemand dood is, hoe minder dat aspect ertoe doet. Wat overleeft is de kunst, niet het karakter van de kunstenaar.

Maar The Family Fang laat zich ook breder interpreteren. Het gaat over het proces van volwassenwording, waarin je je losmaakt - of in sommige gevallen los worstelt - van je ouders. Waarin je een eigen ik tracht te vestigen buiten dat vertrouwde referentiepunt. Wat tot op zekere hoogte nooit helemaal lukt, want je blijft ook altijd waar je vandaan komt.

Het op de gelijknamige bestseller van Kevin Wilson gebaseerde The Family Fang is na Bad Words de tweede regieklus van Bateman. Dat de komische noot wel aan hem besteed is, is geen verrassing, maar hij kiest daarbij zelden voor de makkelijke grap. Het script, geschreven door de voornamelijk voor toneel schrijvende David Lindsay-Abaire, heeft hier en daar te lijden onder de vele sprongen in chronologie, maar weet binnen de soms wat voorspelbare verhaallijn toch geregeld op het verkeerde been te zetten in de dialogen.

De Fangs zijn zo zonderling dat ze soms zelfs vreemden voor elkaar lijken. Het is een gezin dat nooit echt voelt als een gezin en dat maakt het moeilijk om als toeschouwer echt emotioneel mee te gaan met broer en zus. De personages die eigenlijk het meest raken zijn de ouders. Camille, die steeds dieper lijkt te zuchten onder de blinde ambitie van Caleb, maar blijft zwijgen. En vooral Caleb zelf, veranderd van een aimabele man in een tiran die geen weerwoord duldt. Maar soms, een moment, maakt zijn intens harde blik plaats voor de vermoeide oogopslag van iemand die voor zich de gevreesde vraag ziet opdoemen: was dit het allemaal waard?   

Trailer