Tot Altijd

Beoordeling:

Geplaatst: door Jochem Geerdink

Aanstaande zondag viert de Toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding zijn tiende verjaardag. Sinds 1 april 2002 is het in Nederland namelijk wettelijk toegestaan actieve euthanasie uit te laten voeren. Enkele maanden na ons land, werd ook in België een wet aangenomen die mensen deze mogelijkheid biedt. Mario Verstraete was de eerste Belg die van deze mogelijkheid gebruik maakte. Daarover gaat Tot Altijd.

Alhoewel, in essentie is het een film over vriendschap en het leven. Het is de jaren '80 van de vorige eeuw wanneer we kennismaken met Mario (Koen De Graeve), Thomas (Geert Van Rampelberg), Lynn (Lotte Pinoy) en Speck (Iwein Segers). De vier vrienden zijn idealisten, niet voor niks zetten zij zich in voor de strijd tegen kernbewapening. Al is er ook plaats voor lol, heel veel lol. 

Jaren later hebben de vier allemaal hun eigen leven. Mario is getrouwd en communicatieadviseur voor de burgemeester van Gent, terwijl Thomas huisarts is geworden. Speck heeft samen met Sask (Eva van der Gucht) een kind en Lynn is een beetje uit beeld verdwenen. Wanneer Mario zich niet zo lekker voelt, gaat hij langs bij zijn beste vriend voor een onderzoek. Dan blijkt dat de dertiger MS heeft.

Na de geboorte van zijn zoon Milan scheidt hij van zijn vrouw en takelt steeds verder af. Mario sluit zich aan bij de vereniging Recht Op Waardig Sterven, die zich inzet voor wetgeving op het gebied van actieve euthanasie. Niet dat Mario zo graag dood wil, maar hij wil wel de mogelijkheid. "Ik moet weten dat wanneer het kot in de fik staat, iemand mij de nooduitgang wijst", noemt hij dat zelf. Hij wordt het boegbeeld van de Vlaamse euthanasiebeweging.

Voormalig filmcriticus - al zegt hij zelf liever filmfan - Nic Balthazar debuteerde vijf jaar geleden zeer verdienstelijk met Ben X. Een niet altijd even vrolijke film over een autistische jongen die pesterijen aan zijn adres zat is en zelfmoord pleegt. Ook Tot Altijd is een maatschappelijk geëngageerde film, al siert het Balthazar dat hij - fervent voorstander van euthanasie - ervoor kiest geen politieke stelling te nemen. 

Tegelijkertijd probeert de filmmaker net iets te veel 'lucht' in de film te brengen. Of zoals dat in goede filmtaal heet, 'comic relief'. Daar is niks mis mee, zelfs een groots toneelschrijver als Shakespeare bediende zich ervan. Maar zeg nou zelf, ben jij ooit écht een Chinees tegengekomen die een 'l' in plaats van een 'r' uitspreekt, of kennen we dat alleen uit stripboekjes en flauwe kluchten? In het Chinese restaurant waar Mario en Thomas graag eten, heeft de ober het daadwerkelijk over "watel" en "nummel dlieëndeltig".

Het lijkt een poging om Tot Altijd voor een wat groter publiek dan alleen filmhuisbezoekers interessant te maken. In die fase zijn het vooral de ijzersterke hoofdrolspelers De Graeve en Van Rampelberg die het geheel overeind houden. In de tweede helft wordt Tot Altijd wél de film wordt die past bij het onderwerp. 

We zijn getuige van de aftakeling van een mens met een ziekte waar nog steeds niet veel over bekend is. En het gevecht dat hij - óók met zijn vrienden - moet leveren om op een waardige manier aan zijn eind te komen. Het is dan dat Tot Altijd je als kijker pas écht grijpt, door elkaar schudt en je laat snotteren. Maar vooral laat inzien het leven te vieren. Zolang het nog kan.

Trailer