The Wakhan Front

Beoordeling:

Geplaatst: door Elise van Dam

Het begint met een hond. Het dier valt in slaap bij de controlepost waar hij de Franse soldaten gezelschap houdt. Vlak erna is het verdwenen. En daar blijft het niet bij. De volgende nacht treft de aflossing de post verlaten aan. De twee militairen die ze zouden moeten aflossen zijn nergens te bekennen. Sporen zijn er niet en een zoektocht levert niets op. Het is alsof ze zijn opgeslokt door de aarde.

Lange tijd ontvouwt The Wakhan Front zich als een fascinerend enigma. De onverklaarbare verdwijningen maken de mannen angstig en het uitblijven van antwoorden ondermijnt het gezag van commandant Bonassieu (Jérémie Renier). De hechte broederschap die we zo vaak associëren met het leger wordt steeds verder aangetast door een groeiend gevoel van wantrouwen. Wantrouwen naar de bergen waar de Taliban schuilen, wantrouwen naar elkaar en vooral wantrouwen naar de nacht, de slaap die de grootste vijand blijkt.

Wakhan is een gebied in Afghanistan dat wordt gezien als de grens tussen westelijk en oostelijk Azië. Het is precies die botsing waar The Wakhan Front over gaat, want de film gaat over twee culturen die tot elkaar zijn veroordeeld, maar elkaar niet verstaan. In hun verwoede pogingen het raadsel te doorgronden zien de Franse militairen zich genoodzaakt antwoorden te zoeken bij de Taliban-strijders waar ze eerder nog schoten mee uitwisselden.

Het is vanaf dat punt dat de film begint te wankelen en langzaam verstrikt raakt in zijn eigen mysterie. De makers lijken niet te kunnen kiezen of ze de kant op willen van een psychologische karakterschets of een bovennatuurlijke thriller (iets wat overigens heel goed samen kan gaan, zoals Guillaume Nicloux eerder dit jaar bewees met Valley of Love) en zo dooft The Wakhan Front langzaam als een nachtkaars uit.

Dat is terug te voeren op de gouden wet van Alfred Hitchcock dat je de toeschouwer zoveel mogelijk moet informeren. Immers, suspense ontstaat niet vanuit het niet weten, maar juist vanuit het weten. Debuterend regisseur Clément Cogitore breekt met die wet en houdt de kijker van begin tot einde in het duister. Maar behalve als je Peter Weir heet en de film Picnic at Hanging Rock kom je daar niet mee weg. Dat Cogitore daar toch nog deels in slaagt heeft hij te danken aan de sublieme opbouw en sfeer die hij neerzet in de eerste helft van de film.

Prachtig is bijvoorbeeld hoe hij de personages telkens afzet tegen die majestueuze bergen die de vallei omringen en die het ene moment vredig en het andere dreigend lijken. En de intense spanning die Cogitore in sommige scènes weet te creeëren, zoals wanneer de mannen 's nachts met nachtkijkers door de vallei patrouilleren, is een duidelijke maifestatie van zijn talent. 

Maar het gevoel knaagt dat hij meer had kunnen halen uit de thematiek van de film; die botsing tussen het metafysische en aardse (waar de film zijn oorspronkelijke titel Ni le ciel, ni la terre vandaan haalt), de frictie tussen de ratio en het geloof. Een frictie die twijfel heet en zich in de manschappen vastbijt. The Wakhan Front is frustrerend omdat de film z’n eigen belofte nooit helemaal weet in te lossen, maar vooral omdat die belofte zo eindeloos intrigerend is.   

Trailer